Giấy phép mã nguồn mở là gì? 

Giấy phép mã nguồn mở là một loại giấy phép cho phần mềm máy tính và các sản phẩm khác, cho phép người dùng sử dụng, chỉnh sửa và chia sẻ mã nguồn, bản thiết kế hoặc thiết kế theo các điều khoản và điều kiện được quy định cụ thể.

Việc cấp giấy phép mã nguồn mở cho phép người dùng cuối cùng và các công ty thương mại có thể xem và sửa đổi, kế hoạch chi tiết hoặc thiết kế cho các nhu cầu tùy chỉnh hoặc khắc phục sự cố của riêng họ. Phần mềm được cấp phép nguồn mở hầu hết có sẵn miễn phí hoặc có trả phí tùy thuộc vào điều kiện sử dụng.

Xem thêm: 

• Đánh giá OpenClaw: AI mã nguồn mở mạnh nhất hiện nay?

• Open Source CMS - Giải pháp quản trị nội dung phổ biến hiện nay 

Giấy phép mã nguồn mở là loại giấy phép cho phần mềm máy tính và các sản phẩm khác

Phân loại giấy phép phần mềm nguồn mở

Giấy phép Permissive (non-Copyleft)

Giấy phép Permissive (non-Copyleft) là nhóm giấy phép mã nguồn mở có ít ràng buộc, cho phép người dùng sử dụng, chỉnh sửa và phân phối lại phần mềm. Bạn có thể tích hợp mã nguồn vào các dự án thương mại hoặc phần mềm mã nguồn đóng mà không bắt buộc phải công khai toàn bộ mã nguồn của sản phẩm phái sinh.

Đặc điểm nổi bật của nhóm giấy phép này là tính linh hoạt cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái sử dụng mã nguồn trong nhiều dự án khác nhau. Tuy nhiên, người dùng vẫn cần tuân thủ các điều kiện cụ thể của từng giấy phép, chẳng hạn như giữ thông báo bản quyền hoặc đính kèm nội dung giấy phép. Một số giấy phép Permissive phổ biến gồm MIT License, Apache License 2.0, BSD 2-Clause và BSD 3-Clause.

Giấy phép Copyleft

Giấy phép Copyleft cho phép người dùng sử dụng, chỉnh sửa và phân phối phần mềm. Đồng thời loại giấy phép này cũng yêu cầu duy trì các quyền tự do tương ứng khi phân phối lại mã nguồn hoặc tác phẩm phái sinh theo điều kiện của giấy phép.

Đặc điểm nổi bật của nhóm này là giúp duy trì tính mở của mã nguồn qua các phiên bản chỉnh sửa và phân phối tiếp theo. Tùy từng giấy phép, nghĩa vụ cung cấp mã nguồn có thể áp dụng ở phạm vi toàn bộ tác phẩm phái sinh hoặc chỉ một phần mã nguồn nhất định. Một số giấy phép Copyleft phổ biến gồm GNU GPL, GNU LGPL, GNU AGPL, Mozilla Public License (MPL) và Eclipse Public License (EPL).

Giấy phép Public Domain Licenses

Public Domain Licenses là nhóm công cụ pháp lý cho phép tác giả đưa phần mềm vào phạm vi công cộng hoặc từ bỏ quyền tác giả trong phạm vi pháp luật cho phép. Người dùng có thể sử dụng, chỉnh sửa, sao chép và phân phối lại phần mềm với rất ít hoặc không có ràng buộc về bản quyền.

Đặc điểm nổi bật của nhóm này là mức độ tự do cao, không yêu cầu các phiên bản phái sinh phải tiếp tục sử dụng cùng giấy phép như Copyleft. Tuy nhiên, hiệu lực của việc từ bỏ quyền tác giả có thể khác nhau tùy theo pháp luật từng quốc gia. Một số giấy phép hoặc công cụ pháp lý phổ biến gồm The Unlicense, Creative Commons Zero (CC0) và WTFPL.

Xem thêm: 

• Kubernetes là gì? và lợi ích thiết thực khi sử dụng 

• Ubuntu là hệ điều hành gì? Ưu và nhược điểm của hệ điều hành Ubuntu 

Các loại giấy phép mã nguồn mở phổ biến hiện nay

Dưới đây là các loại giấy phép mã nguồn mở phổ biến hiện nay mà bạn có thể quan tâm:

Tên giấy phép	Loại	Yêu cầu giữ LICENSE	Yêu cầu giữ NOTICE	Bắt buộc mở mã nguồn	Điều khoản bằng sáng chế	Điểm nổi bật
Apache License 2.0	Permissive (Non-Copyleft)	Có	Có điều kiện, nếu bản gốc có NOTICE	Không	Có	Có cấp quyền sáng chế rõ ràng; linh hoạt khi dùng trong phần mềm thương mại.
MIT License	Permissive (Non-Copyleft)	Có	Không yêu cầu NOTICE riêng	Không	Không có điều khoản cấp quyền sáng chế riêng	Ít ràng buộc, dễ tích hợp vào phần mềm mã nguồn đóng.
MPL 2.0	Weak Copyleft	Có	Giữ các thông báo theo giấy phép	Có, với các tệp mã nguồn thuộc MPL khi phân phối	Có	Copyleft ở cấp độ tệp, cho phép kết hợp với mã nguồn theo giấy phép khác.
EPL 2.0	Weak Copyleft	Có	Giữ các thông báo theo giấy phép	Có, khi phân phối mã nguồn thuộc phạm vi EPL	Có	Copyleft yếu, có cơ chế cấp quyền sáng chế và cho phép kết hợp với thành phần theo giấy phép khác.
GNU GPL v3	Strong Copyleft	Có	Giữ thông báo bản quyền và giấy phép	Có, khi phân phối phiên bản phái sinh thuộc phạm vi GPL	Có	Copyleft mạnh, yêu cầu duy trì cùng giấy phép đối với tác phẩm phái sinh thuộc phạm vi áp dụng.
GNU LGPL	Weak Copyleft	Có	Giữ các thông báo theo giấy phép	Có, đối với phần thư viện LGPL và các sửa đổi thuộc phạm vi áp dụng	Có ở LGPL v3	Phù hợp với thư viện phần mềm; cho phép liên kết với ứng dụng dùng giấy phép khác theo điều kiện quy định.
BSD 3-Clause	Permissive (Non-Copyleft)	Có	Giữ thông báo bản quyền, điều kiện và miễn trừ trách nhiệm	Không	Không có điều khoản cấp quyền sáng chế riêng	Cho phép sử dụng thương mại; hạn chế dùng tên tác giả để quảng bá nếu chưa được cho phép.
BSD 2-Clause	Permissive (Non-Copyleft)	Có	Giữ thông báo bản quyền, điều kiện và miễn trừ trách nhiệm	Không	Không có điều khoản cấp quyền sáng chế riêng	Tương tự BSD 3-Clause nhưng không có điều khoản hạn chế sử dụng tên tác giả để quảng bá.
GNU AGPL v3	Strong Copyleft	Có	Giữ thông báo theo giấy phép	Có khi phân phối; đồng thời cung cấp mã nguồn tương ứng cho người tương tác qua mạng trong trường hợp áp dụng	Có	Bổ sung nghĩa vụ cung cấp mã nguồn khi sử dụng phiên bản phần mềm đã sửa đổi qua mạng.
CC0 1.0 Universal	Public Domain Dedication	Không bắt buộc theo cơ chế CC0	Không	Không	Không cấp quyền sáng chế	Cho phép từ bỏ quyền tác giả trong phạm vi pháp luật cho phép; không yêu cầu ghi công. Không phải giấy phép mã nguồn mở được OSI phê duyệt.

Lưu ý: Nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc phiên bản giấy phép và cách sử dụng hoặc phân phối phần mềm. “Giữ NOTICE” không đồng nghĩa với việc mọi giấy phép đều bắt buộc có tệp NOTICE riêng.

Giấy phép Apache license 2.0

Apache License 2.0 được phát hành vào tháng 1 năm 2004 của Quỹ phần mềm Apache (Apache Software Foundation – ASF). Giấy phép này cho người dùng phần mềm nguồn mở, quyền tự do sử dụng phần mềm với bất kỳ mục đích nào, phân phối chỉnh sửa và phân sửa đổi theo các điều khoản của giấy phép mà không lo vấn đề bản quyền.

Các điều kiện của giấy phép Apache License 2.0:

• Apache License 2.0 cho phép người dùng tự do sử dụng phần mềm với bất kỳ mục đích nào, tự do phân phối, sửa đổi. 

• Giấy phép không yêu cầu bản sửa đổi của phần mềm phải được phân phối dưới cùng giấy phép với bản gốc và không yêu cầu bản sửa đổi phải được phân phối dưới dạng mã nguồn mở.

Xem thêm: 

• Hệ điều hành Linux: Ưu và nhược điểm khi sử dụng

• Openstack là gì? Tìm hiểu khái niệm, thành phần của Openstack 

Giấy phép MIT License

Giấy phép mã nguồn mở này được phát hành bởi Massachusetts Institute of Technology (MIT). Đây là một trong những giấy phép cho phép người dùng tự do nhất, nó có thể kết hợp với các mã nguồn khác và đảm bảo tương thích theo điều kiện của mọi loại giấy phép khác . Với MIT License bạn có thể sử dụng, sao chép, sửa đổi, hợp nhất, xuất bản, phân phối và/hoặc bán các bản sao của phần mềm mà không vi phạm bản quyền. Chỉ cần tuân thủ điều kiện thông báo cho phép của phần mềm gốc sử dụng giấy phép MIT.

Giấy phép Mozilla Public License 2.0 (MPL)

Mozilla Public License 2.0 (MPL) phát hành vào ngày 03-01-2012 bởi phần mềm tự do của Quỹ Mozilla. Giấy phép này là sự kết hợp giữa giữa giấy phép BSD có chỉnh sửa và giấy phép GNU. MPL cho phép người dùng hoạt động tự do và yêu cầu việc công bố mã nguồn của mọi thay đổi được đưa ra công chúng.

Xem thêm: 

• OpenClaw có miễn phí không? Chi phí thực tế khi sử dụng OpenClaw

• Hướng dẫn cài đặt OpenClaw trên Windows và VPS chi tiết A-Z cho người mới 

Giấy phép Eclipse Public License (EPL)

Eclipse Public License (EPL) là giấy phép mã nguồn mở do Eclipse Foundation phát triển, thuộc nhóm Copyleft yếu (Weak Copyleft). Giấy phép này cho phép sử dụng, chỉnh sửa và phân phối phần mềm trong các dự án thương mại hoặc mã nguồn mở. Đặc điểm nổi bật của EPL là yêu cầu duy trì giấy phép đối với mã nguồn thuộc phạm vi áp dụng khi phân phối, nhưng vẫn cho phép kết hợp với các thành phần sử dụng giấy phép khác. Ngoài ra, EPL còn có điều khoản cấp quyền sáng chế, giúp làm rõ quyền lợi của các bên tham gia phát triển phần mềm. Hiện nay, EPL có hai phiên bản chính là EPL 1.0 và EPL 2.0, trong đó EPL 2.0 là phiên bản mới hơn, bổ sung tính linh hoạt về khả năng tương thích giấy phép và phân phối mã nguồn.

Giấy phép GNU General Public License (GPL)

Giấy phép GNU General Public License (GPL) là một loại giấy phép được phát hành vào năm 2007. Đây là một phiên bản sửa đổi của GPL, tuy nhiên giấy phép này thường hạn chế đối với các thư viện phần mềm. Nhưng điều này cho phép các chương trình không phải là Open source có thể truy cập hoặc liên kết tới các thư viện nguồn mở mà không phải công khai mã nguồn như giấy phép GPL.

Xem thêm: 

• Thuê Cloud Server chạy OpenClaw – Tối ưu AI, giá tốt

• VPS Linux Giá Rẻ: Giải Pháp Tối Ưu Cho Developer 

Giấy phép BSD 3-Clause “New” or “Revised” license

Giấy phép này được phát hành vào ngày 22 - 07 - 1999, đây có thể được xem là giấy phép phần mềm mã nguồn mở lâu nhất hiện nay. BSD 3-Clause “New” or “Revised” license là bản sửa đổi của giấy phép BSD cũ đã loại bỏ một số điều khoản mà người ta cho rằng phi thực tế.

Điều kiện để sử dụng giấy phép BSD 3-Clause “New” or “Revised” license:

• Người dùng muốn phân phối lại mã nguồn phải giữ lại thông báo bản quyền, danh sách các điều kiện và tuyên bố từ chối trách nhiệm.

• Đối với việc phân phối dưới dạng nhị phân cần phải sao chép thông báo bản quyền, danh sách các điều kiện và tuyên bố từ chối trách nhiệm trong tài liệu.

• Các tên người đóng góp không được sử dụng để quảng cáo cho bất kỳ phiên bản phái sinh nào mà không có được sự cho phép bằng văn bản.

Giấy phép BSD 2-Clause “Simplified” or “FreeBSD” license

Giấy phép mã nguồn mở BSD 2-Clause “Simplified” or “FreeBSD” license được phát hành vào 04 - 1999. Đây cũng là một phiên bản giống như BSD 3-Clause “New” or “Revised” license. Tuy nhiên, tên của những người đóng góp trước đó không được sử dụng để quảng cáo cho bất kỳ phiên bản phái sinh nào mà không có được sự cho phép bằng văn bản của họ.

Xem thêm: 

• VPS Linux Ubuntu là gì? Vì sao VPS Linux Ubuntu lại được sử dụng rộng rãi

• Linux Cloud Server 

Giấy phép GNU Library or “Lesser” General Public License (LGPL)

GNU Library or “Lesser” General Public License (LGPL) là giấy phép mã nguồn mở này được phát hành vào ngày 29 - 06 - 2007. Đây là giấy phép cho phép người dùng phân phối phần mềm, sao chép, tính phí phân phối người dùng hoặc thay đổi phần mềm. 

Giấy phép GNU Affero General Public License (AGPL)

GNU Affero General Public License (AGPL) là giấy phép phần mềm mã nguồn mở thuộc nhóm Copyleft, được phát triển dựa trên GNU GPL và bổ sung điều khoản dành cho phần mềm cung cấp dịch vụ qua mạng. Điểm nổi bật của AGPL là yêu cầu cung cấp mã nguồn tương ứng cho người dùng tương tác với phiên bản phần mềm đã được sửa đổi thông qua mạng, ngay cả khi phần mềm không được phân phối trực tiếp. Giấy phép này phù hợp với các ứng dụng web và dịch vụ trực tuyến cần duy trì tính mở của mã nguồn. Phiên bản mới nhất là GNU AGPL phiên bản 3 (AGPLv3).

Giấy phép Creative Commons Zero (CC0)

Creative Commons Zero (CC0) là công cụ pháp lý cho phép tác giả từ bỏ quyền tác giả đối với tác phẩm trong phạm vi pháp luật cho phép, nhằm đưa tác phẩm vào phạm vi công cộng. CC0 cho phép sao chép, chỉnh sửa, phân phối và sử dụng tác phẩm cho mục đích thương mại mà không cần xin phép tác giả. Điểm nổi bật của CC0 là không yêu cầu ghi công tác giả và tạo điều kiện tái sử dụng nội dung với ít hạn chế. Tuy nhiên, CC0 không ảnh hưởng đến quyền sáng chế hoặc nhãn hiệu. Dù có thể áp dụng cho phần mềm, Creative Commons không khuyến nghị sử dụng CC0 thay cho giấy phép chuyên biệt dành cho phần mềm. Phiên bản hiện hành là CC0 1.0 Universal, được công bố năm 2009 và vẫn đang được Creative Commons duy trì.

Cách chọn giấy phép phù hợp với dự án mã nguồn mở

Để lựa chọn giấy phép mã nguồn mở phù hợp, bạn cần xác định mục tiêu phát triển, quy chuẩn của cộng đồng, khả năng tương thích với các thư viện phụ thuộc và định hướng kinh doanh của dự án. Ngoài ra, các điều khoản về bằng sáng chế cũng là yếu tố cần cân nhắc để bảo vệ quyền lợi của bên phát triển và người sử dụng.

• Mục tiêu dự án: Nếu ưu tiên khả năng sử dụng rộng rãi và tích hợp vào phần mềm thương mại, bạn có thể chọn giấy phép Permissive như MIT hoặc Apache License 2.0. Nếu muốn duy trì tính mở của mã nguồn phái sinh, hãy cân nhắc GPL hoặc AGPL tùy cách phân phối phần mềm.

• Các quy chuẩn cộng đồng: Tìm hiểu giấy phép được sử dụng phổ biến trong cộng đồng hoặc hệ sinh thái mà dự án hướng đến. Ưu tiên giấy phép tiêu chuẩn, được công nhận rộng rãi để thuận tiện hợp tác và tái sử dụng mã nguồn.

• Khả năng tương thích giữa các thư viện phụ thuộc: Kiểm tra giấy phép của các thư viện và thành phần bên thứ ba để đảm bảo điều khoản tương thích, đồng thời đáp ứng các nghĩa vụ về bản quyền, phân phối và cung cấp mã nguồn.

• Cân nhắc về kinh doanh: Xem xét mô hình doanh thu và kế hoạch thương mại hóa. Giấy phép Permissive phù hợp khi muốn tạo điều kiện tích hợp vào sản phẩm thương mại, trong khi Copyleft có thể phù hợp nếu muốn duy trì các nghĩa vụ chia sẻ mã nguồn theo điều kiện giấy phép.

• Bảo vệ bằng sáng chế: Nếu dự án liên quan đến công nghệ có thể được bảo hộ bằng sáng chế, hãy xem xét các điều khoản cấp quyền sáng chế trong giấy phép như Apache License 2.0, GPLv3 hoặc AGPLv3 để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của các bên.

Câu hỏi thường gặp về “giấy phép mã nguồn mở”

Tại sao cần có giấy phép cho phần mềm nguồn mở?

Giấy phép mã nguồn mở xác định quyền và nghĩa vụ của người dùng khi sử dụng, chỉnh sửa và phân phối phần mềm. Giấy phép giúp tác giả quy định điều kiện sử dụng mã nguồn, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tạo cơ sở pháp lý để cộng đồng chia sẻ, phát triển phần mềm.

Giấy phép nguồn mở có tác dụng đối với các phần mềm nào?

Giấy phép nguồn mở áp dụng cho phần mềm được phát hành theo các điều khoản tương ứng, bao gồm hệ điều hành mã nguồn mở, ứng dụng, thư viện lập trình và công cụ phát triển. Tùy giấy phép, người dùng có thể sử dụng, chỉnh sửa và phân phối lại mã nguồn với những điều kiện cụ thể.

Phần mềm mã nguồn mở có bảo hành không?

Phần mềm mã nguồn mở thường được cung cấp mà không có bảo hành, trừ khi giấy phép hoặc thỏa thuận riêng quy định khác. Nhiều giấy phép mã nguồn mở có điều khoản miễn trừ trách nhiệm về bảo hành và thiệt hại. Vì vậy, bạn nên kiểm tra điều khoản của giấy phép và thỏa thuận hỗ trợ trước khi sử dụng phần mềm trong môi trường thực tế.

Trên đây là các loại giấy phép mã nguồn mở đang được sử dụng phổ biến hiện nay được nhiều người lựa chọn. Hy vọng qua bài chia sẻ của chúng tôi bạn có thể chọn được cho mình một mã nguồn mở phù hợp cho website của mình. Khách hàng có nhu cầu đăng ký tên miền, thuê máy chủ ảo với mức giá rẻ cạnh tranh trên thị trường có thể liên hệ đến Long Vân qua thông tin bên dưới nhé.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

• VP HCM: Tòa nhà Long Vân, 37/2/6 Đường 12, P. An Khánh, TP. Hồ Chí Minh

• VP Hà Nội: Số 21 Ngõ 9 Đường Nguyễn Khang, P. Yên Hoà, TP. Hà Nội

• Hotline: 1800 6070

• Email: sale@longvan.net

• Website: longvan.net